Article on other languages:
- Cyrilliese_alfabet
- Kyrillisches_Alphabet
- أبجدية_سريلية
- Alfabetu_cirílicu
- Kiril_əlifbası
- Кірыліца
- Кирилица
- Lizherenneg_kirillek
- Ćirilica
- Alfabet_ciríl·lic
- Cyrilice
- Словѣ́ньска_а́ꙁъбоукꙑ
- Кириллица
- Yr_wyddor_Gyrilig
- Kyrilliske_alfabet
- Kyrillisches_Alphabet
- Κυριλλικό_αλφάβητο
- Cyrillic_alphabet
- Cirila_alfabeto
- Alfabeto_cirílico
- Kirillitsa
- Alfabeto_ziriliko
- Kyrillinen_kirjaimisto
- Alphabet_cyrillique
- Alfabet_cirilic
- Aibítir_Choireallach
- Aibidil_Cirillach
- Alfabeto_cirílico
- אלפבית_קירילי
- Ćirilica
- Kyriliski_alfabet
- Alfabèt_sirilik
- Cirill_ábécé
- Aksara_Sirilik
- Kirila_alfabeto
- Kýrillískt_stafróf
- Alfabeto_cirillico
- キリル文字
- კირილიცა
- Ssirilik
- 키릴_문자
- Abecedarium_Cyrillicum
- Kirilica
- Kirilica
- Кирилица
- Кирилл_цагаан_толгой
- Huruf_Cyril
- Kyrillisch_Alphabet
- Cyrillisch_alfabet
- Det_kyrilliske_alfabetet
- Det_kyrilliske_alfabetet
- A_b_c_Cyrillique
- Cyrylica
- Alfabeto_cirílico
- Alfabetul_chirilic
- Кириллица
- Kyrilalaš_alfabehtat
- Ćirilica
- Cyrillic_alphabet
- Cyrilika
- Cirilica
- Alfabeti_cirilik
- Ћирилица
- Kyrilliska_alfabetet
- Kikyrili
- சிரில்லிக்_எழுத்துக்கள்
- Алифбои_кирилликӣ
- อักษรซีริลลิก
- Alpabetong_Siriliko
- Kiril_abecesi
- Kirill_älifbası
- Кирилиця
- Kirill_Alifbosi
- 西里尔字母
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
سیریلیک یا کریل یا خطِ روسی (به روسی: Кириллица) به الفبایی میگویند که زبانهای روسی و یا زبان ملتهایی که زیرچیرگی روسها بودهاند بدان نگاشته میشود. الفبای سیریلیک از الفبای یونانی گرفته شده است.
زبان فارسی نیز در تاجیکستان با خط سیریلیک که کمی تغییر یافته و الفبای تاجیکی نام دارد، نوشته میشود.
تاریخچه
در سده نهم میلادی و پس از پا گرفتن اسلاوها در سرزمین موراویا، راستیسلاو فرمانروای این سرزمین برای پاکسازی این سرزمین از کلیسای رم، از کنستانتین امپراتور بیزانس درخواست می کند که آموزگارانی را برای وی بفرستد تا مردم را به زبان خود با مسیحیت آشنا کنند. پس از آن دو برادر روحانی به نامهای سیریل (درگذشته به سال ۸۶۹ میلادی) و متودیوس (درگذشته به سال ۸۸۵ میلادی) به یک گروه اسلاو سپرده می شوند و آنان نیز در برابر ایستادگی سرسختانه کلیسای رم که برگردان کتاب مقدس را تنها به زبانهای عبری، یونانی و لاتین پذیرفته می دانست، انجیل را به زبان اسلاوی برگرداندند. بدینسان الفبای سیریلیک که دارای برخی نویسههای یونانی است، به نام پدیدآورنده اش سیریل شناخته و سیریلیک رفتهرفته خط اسلاوها میشود. آنگاه روسها،اوکراینیها، بلغارها و صربها این خط را به همراه آیین ارتدکس یونانی میپذیرند و سیریلیک الفبای زبان روسی میشود.
الفبای سیریلیک در زبان روسی
| بزرگ | کوچک | ایتالیک | ایتالیک کوچک | نام | آوانویسی | مثال کاربرد |
|---|---|---|---|---|---|---|
| А | а | А | а | آ | /a/ | آنتالیا |
| Б | б | Б | б | بِه | /b/ | بوران |
| В | в | В | в | وِه | /v/ | ویکتور |
| Г | г | Г | г | گِه | /g/ | گام |
| Д | д | Д | д | دِه | /d/ | دانوب |
| Е | е | Е | е | یِه | /je/ | یِگانه |
| Ё | ё | Ё | ё | یُـ | /jo/ | یویو |
| Ж | ж | Ж | ж | ژِه | / ʒ / | ژاله |
| З | з | З | з | زِه | /z/ | زاگرب |
| И | и | И | и | ایـ | /i/ | ایشان |
| Й | й | Й | й | آیـ کوتاه | /j/ | -- |
| К | к | К | к | کا | /k/ | کارتون |
| Л | л | Л | л | اِل | /l/ | لادا |
| М | м | М | м | اِم | /m/ | مسکو |
| Н | н | Н | н | اِن | /n/ | نادیا |
| О | о | О | о | اُ | /o/ | اُتاق |
| П | п | П | п | پِه | /p/ | پاریس |
| Р | р | Р | р | اِر | /r/ | رادیو |
| С | с | С | с | اِس | /s/ | سیر |
| Т | т | Т | т | تِه | /t/ | تانک |
| У | у | У | у | او | /u/ | اوشان |
| Ф | ф | Ф | ф | اِف | /f/ | فاز |
| Х | х | Х | х | خا | /x/ | خاویار |
| Ц | ц | Ц | ц | تْسه | /ts/ | عطسه |
| Ч | ч | Ч | ч | چِه | /t∫/ | چهگوارا |
| Ш | ш | Ш | ш | شا | /∫/ | شامپو |
| Щ | щ | Щ | щ | شْچا | /∫t∫/ | خروشچف |
| Ъ | ъ | Ъ | ъ | نشان سختی | -- | |
| Ы | ы | Ы | ы | یـِری | /ɨ/ | -- |
| Ь | ь | Ь | ь | نشان نرمی | -- | |
| Э | э | Э | э | اِ | / ə / | اِکباتان |
| Ю | ю | Ю | ю | یُو | /ju/ | یونان |
| Я | я | Я | я | یا | /ja/ | یاماها |
منابع
- دستور تصویری زبان روسی – پهلوانوا، لبدیوا - برگردان اکبری پور ISBN-964-330-040-4
