شاخ آفریقا

Article on other languages:

• قرن_إفريقي
• Африкански_рог
• Afrički_rog
• Banya_d'Àfrica
• Africký_roh
• Horn_Affrica
• Afrikas_Horn
• Horn_von_Afrika
• Κέρας_της_Αφρικής
• Horn_of_Africa
• Korno_de_Afriko
• Cuerno_de_África
• Aafrika_Sarv
• Afrikako_Adarra
• Afrikan_sarvi
• Corne_de_l'Afrique
• Côrna_de_l’Africa
• Hoarn_fan_Afrika
• Corno_de_África
• קרן_אפריקה
• Afrički_rog
• Tanduk_Afrika
• Horn_Afríku
• Corno_d'Africa
• アフリカの角
• 아프리카의_뿔
• Qoçê_Efrîqa
• Hoorn_van_Afrika
• Afrikas_Horn
• Corno_de_África
• Afrički_rog
• Africký_roh
• Afriški_rog
• Рог_Африке
• Afrikas_horn
• Corno_d'Africa
• Sừng_Châu_Phi
• Bejjenu_Afrig
• 非洲之角

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

نقشه کشورهای شاخ آفریقا

شاخ آفریقا به سرزمینی در تنگه باب‌المندب در کرانه قاره آفریقا گفته می‌شود. "شاخ افریقا" (گاهی نیز بنام "شمالشرقی افریقا" و گاهی با عنوان "شبه جزیره سومالی" خوانده می شود) یک شبه جزیره در شرق افریقا است که صد ها کیلومتر در دریای عرب پیشروی کرده و در طول کناره جنوبی خلیج عدن قرار دارد. این محل شرقی ترین پیش رفتگی قاره افریقا بحساب می آید. شاخ آفریقا از سوی جنوب به اقیانوس هند و از سوی شمال به دریای سرخ محدود می‌شود.

منطقه شاخ آفریقا دربرگیرنده کشورهای اریتره، جیبوتی، سومالی و اتیوپی است. برخی جغرافیدانان سودان و کنیا را نیز جزء آن می‌دانند. این منطقه وسعتی در حدود 2000000 کیلومتر مربع را در بر گرفته و جمعیتی بالغ بر 90/2 میلیون نفر را در خود جای داده است (اتیوپی 75 میلیون، سومالی 10 میلیون، اریتره 4/5 میلیون، و جیبوتی 0/7 میلیون نفر). گاهی اوقات سودان و کنیا را نیز جزء این ناحیه بحساب می آورند. این سرزمین بخاطر وجود تنگه باب المندب برای آسیا و آفریقا ارزش راهبردی دارد، زیرا این تنگه دریای سرخ را به اقیانوس هند می‌پیوندد.

جغرافیا و آب وهوا

تصویر شاخص افریقا، گرفته شده توسط شاتل فضایی ناسا در سال 1993

شاخ افریقا که در فاصله تقریبا مساوی از خط استوا و مدار راس السرطان قرار گرفته، ناحیه ای خشک و لم یزرع می باشد.

سوکوترا یک جزیره کوچک در سواحل سومالی در آب های اقیانوس هند است که بعنوان جزئی از افریقا محسوب می شود. اندازه این جزیره 3600 کیلومتر مربع است. این جزیره بخشی از یمن، جنوبی ترین کشور شبه جزیره عرب است.

تاریخچه

تاریخ باستان

پادشاهی آکسام (که بنام "آکزوم" نیز شناخته می شود)، یک دولت افریقائی بود که در داخل اتیوپی، اریتره، شمال سومالی و یمن واقع گشته بود و در بین فاصله اولین و هفتمین از رونق بالائی برخوردار گردید. نظر به موقعیت استراتژیک شاخ افریقا، در گذشته از این محل بمنظور ایجاد محدودیت در رفت و آمد دریای سرخ استفاده می نمودند.

در دوران عهد عتیق، این منطقه همچنین منبعی سرشار از منابع حیوانی و گیاهی شناخته شده بود: مصریان باستان، یونانیان باستان و رومیان گروه هائی اکتشافی را بمنظور کشف کندر، درخت صمغ مرمکی، خون سیاووشان یا سولفور سیماب به منطقه اعزام نموده و سپس این کالاها را از طریق راه کناره بخور خوشبو برمیگرداندند. بر این اساس، اهالی روم به این منطقه نام " رجیو آروماتیکا" را داده بودند.

تاریخ مدرن

شاخ افریقا منطقه ایست که دائما شاهد بحران بوده است. اتیوپی بلحاظ اهمیت جمعیتی، بخش قابل ملاحظه ای از منطقه شاخ را اشغال نموده است: حدود 85% درصد جمعیت منطقه در این کشور زندگی میکنند. اما در عین حال تاریخ اتیوپی درگیری های بسیاری را بین مسلمانان و مسیحیان بر سر منابع و زمین برای زندگی نشان می دهد. همچنین در دوران معاصر درگیری های ملی گرایان و طرفداران مارکسیسم – لنینیسم نیز شمائی دیگر از درگیری ها بوده است. مابقی منطقه نیز شاهد جنگ های پیوسته بوده است: یک جنگ داخلی بسال 1977 در سومالی اتفاق افتاد، که نتیجه آن بدون دولت ملی ماندن این کشور از سال 1991 ببعد بوده است. جنگ های داخلی سودانی ها در کشور سودان نمونه مهم دیگری از بی ثباتی در کل منطقه بشمار می رود. همچنین دیجیبوتی و اریتره نیز شاهد درگیری های مشابه بوده اند.

از آن گذشته، این منطقه دائما شاهد فجایع طبیعی مانند قحطی های مکرر (در اتیوپی) و یا سیل (سومالی) که مخصوصا به نقاط روستائی آسیب میرسانند. در نتیجه، این منطقه از بالاترین سطح سوء تغذیه در جهان برخوردار بوده و دائما با بحران های انسانی وسیع دست و پنجه نرم می کند. در فاصله سال های 1982 تا 1992، حدود دومیلیون نفر از ساکنان منطقه شاخ افریقا، بر اثر جنگ و خشکسالی، جان خود را از دست دادند.

از سال 2002، شاخ افریقا نقطه اصلی تمرکز توجه ایالات متحده، فرانسه، آلمان بهمراه یازده کشور افریقائی در خصوص موضوع معروف جنگ بر علیه تروریسم قرار گرفته است.

فرهنگ و مسائل نژادی

کشور های منطقه شاخ افریقا از لحاظ فرهنگی با یکدیگر پیوستگی دارند. مردم محلی برای زراعت از گاو آهن استفاده نموده و برای زمانی طولانی به نگه داری شتران عربی بعنوان حیوانات اهلی، اشتغال داشته اند. برخی از گروه های مهم نژادی – زبانی شاخ افریقا بشرح زیر می باشند:

• در دیجیبوتی: آفار (داناکیل) و سومالی (عیسی)

• در اریتره: بیلن، آفار، بنی - عامر ( بجا)، هدارب، کاناما (بازا)، نارا (نیالکتیک)، ساهو (آیروب)، رشایدا، تیگری و تیگرای. مردم جبرتی از مسلمانان تیگرینیاس هستند که خود را بعنوان نژادی مجزا میدانند ولی توسط منابع دیگر برسمیت شناخته نشدند.

• در اتیوپی: آمهارا، آفار ها، گروه های آگاو، گوریج، هامر، حراریان (همچنین حدیر یا ادیر)، آیروب ها (کاتولیک های ساهوس) اورومو ها، ساهو، سیداما ها، سومالیائی ها، و تیگرایان ها و همچنین گروه های کوچک ل دیگر که تعداد آن ها بسیار زیاد است. (همچنین ببینید نژاد های لیست شده در بخش ملت های جنوب، ملیت ها، و مردم منطقه).

• در سومالی: دابارهها، دیگیل – رهاولینها، گاریها، جییدووها، شم باراها، (گوشا)، سومالی، سواحیلیها (باراوه) و تانیها.

• در سودان: انواکها، اتووتها، بالی ها، بنی – عامرها (بجا)، بیشارینها (بجا)، بورانها (باران، بووران)، دارفور داجاها، دار سیلا داجاها، دیدینگاها (زاروکسا، تویل)، فدیکا – ماهاسها، نیوبیانها، فولانیها (فانگ، همگ)،

هادن دوآها (بجا)، هامارها، هاوسا فولانیها، این گس ساناها (تبی)، گانگاها (ابو سینون)، یروا کانوریها، کاتلاها (اکالاک)، کنوزی-دونگولیزها ، نیوبی ها، کومای مرکزیها (کومو)، کرونگو نوباها، ماباها (بورگو، مابانگ)، مابان-جوم جومها (مابن)، ماراریتها (ابلیل، ابیری، ماسالیت)، ماسالیتها، مساکینها (مساکین)، میدوبها (میدوب،تی دی)، نییمانگها (نیما، اما)، پارها (لوکورو)، رافاها (رافالی این)، شاتها (داجو)، شاتها (مندول)، سانگورها (آساگوری)، تاگالهها (تاگاله وین)، تمه اینها، تیگرها، تیراها (تیررو)، تولیشیها، زاقاواها.

اقتصاد

ایالت های این منطقه قائم به چند محصول صادراتی بشرح زیر هستند:

• سودان: کتان50% کل صادرات.
• اتیوپی: قهوه 80% کل صادرات.
• سومالی: موز و احشام بیش از 50% کل صادرات.

بوم شناسی

منطقه شاخ افریقا یکی از مناطق ویژه تنوع زیستی یونسکو و یکی از دو ناحیه کاملا خشک و لم یزرع بحساب می آید. بهرحال منطقه شاخ افریقا یکی از نواحی است که بشدت تحت تاثیر فراوانی چراگاه بوده و فقط 5% درصد از مسکن های طبیعی اولیه آن هنوز باقی مانده است. در بخش سوکوترا تهدید جدی دیگری بنام توسعه زیر ساخت ها وجود دارد.

گونه های جانوری

گوره خر گریوی (اکوس گریوی)

حدود 220 نوع جانور پستاندار در منطقه شاخ افریقا شناسائی شده اند. از میان گونه های در حال انقراض منطقه، ما به چندین گونه بزکوهی، مانند بیرا، دیباتاگ، دیک دیک نقره ای و غزال اسپک برمیخوریم. دیگر گونه های قابل ذکر عبارتند از الاغ وحشی سومالی، گراز صحرائی، میمون هاماداریاس، موش صحرائی کوتاه سومالی، جانور نرم تن و شانه بسر اسپک. گورخر گریوز تنها گونه وحشی بنظیر اکوئید منطقه حساب می آید.

برخی از گونه های مهم پرندگان منطقه شاخ افریقا عبارتند از بوبو بارتی بالو، سینه سرخ بال - طلائی، سهره خانگی وارسانگ لی یا دراج دیجیبوتی.

با بیش از 285 نوع خزنده مختص این ناحیه و حدود 90 گونه بیشتر از مناطق دیگر، خزندگان بومی در منطقه شاخ افریقا از هر منطقه ای دیگر در افریقا بیشتر یافت می شوند. در میان انواع خزندگان بومی می توان به "هاووک گریریوس"، "هائمودراکون"، "دیتیپوفیز"، "پاچی کالاموس" یا "ایلوروگلنا" اشاره نمود. نیمی از این گونه ها منحصرا در سوکوترا یافت می شوند. برخلاف خزندگان، تعداددو زیستان در این منطقه بسیار کم است.

در منطقه شاخ افریقا حدود 100 گونه ماهیان آب شیرین یافت می شود که 10 گونه آن بومی هستند. در میان انواع بومی، ما به ماهی خاردار کور سومالی و ماهی کی و سومالی که در حفره های زیر آبی ساکن هستند، برمیخوریم.

گونه های گیاهی

تخمین زده می شود که حدود 5000 نوع گیاه آوندی در منطقه شاخ افریقا وجود داشته باشد، که نیمی از آن ها بومی منطقه هستند. گونه های بومی، بیشتر در سوکوترا و سومالی شمالی رشد یافته اند. در این منطقه دو خانواده ها گیاه بومی بنام های باربه یاسیائی و دیراچ ماسیائی وجود دارد. از میان دیگر گونه های قابل ذکر میتوان به درخت خیار در منطقه سوکوترا، نخل بنکوآلی، جوز یهب یا پنجه مریم سومالی اشاره کرد.

منبع

• ترجمه‌شده از مقالهٔ «قرن إفريقي» در ویکی‌پدیای عربی (ويكيبيديا)
• ترجمه‌شده از مقالهٔ «Horn of Africa» در ویکی‌پدیای انگلیسی (wikipedia)

جستارهای وابسته

• درگیری های منطقه شاخ افریقا
• جغرافیای افریقا
• تاریخچه دیجیبوتی
• تاریخچه اریتره
• تاریخچه اتیوپی
• تاریخچه کنیا
• تاریخچه سومالی
• تاریخچه سودان
• سرزمین پانت
• "مقایسه کنید:" دماغه شاخ، جنوبی ترین نقطه امریکای جنوبی

پیوند به بیرون

• تاریخچه منطقه شاخ افریقا
• آژانس خبری شاخ افریقا

• دبلیو دبلیو اف - بوته زارها و بیشه زارهای اقاقیا و کامیفورای سومالی
• منطقه ویژه تنوع زیستی شاخ افریقا
• کتاب حقایق جهان سیا:جیبوتی
• کتاب حقایق جهان سیا:اریتره
• کتاب حقایق جهان سیا:اتیوپی
• کتاب حقایق جهان سیا:سومالی
• اخطار یونیسف در مورد کودکان شاخ آفریقا
• لینک یمن شاخ افریقا