 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
 |
این مقاله به تمیزکاری نیاز دارد. لطفاً آن را تا جایی که ممکن است از نظر املا، انشا، چیدمان و درستی بهتر کنید. سپس این الگو را از بالای مقاله حذف کنید. محتویات این مقاله ممکن است غیرقابل اعتماد و نادرست یا جانبدارانه باشد یا قوانین حقوق پدیدآورندگان را نقض کرده باشد. |
| نهاوند |
||
|---|---|---|
|
||
| اطلاعات کلی | ||
| نام رسمی: | نهاوند | |
| کشور: | ایران  |
|
| استان: | همدان | |
| شهرستان: | نهاوند |
|
| نام محلی: | ناون |
|
| مردم |
||
| جمعیت | ۱۸۴۱۶۰ |
|
| زبانهای گفتاری: | لری محلی، لکی، فارسی |
|
| مذهب: | شیعه |
|
| جغرافیای طبیعی |
||
| مساحت: | ۱۷۰۶ |
|
| اطلاعات شهری |
||
| رهآورد: | گزبادامی، عسل، نقل، فرش، کلواو کلوچه محلی |
|
شهرستان نهاوند، واقع در جنوب استان همدان توسط رشته کوههای سرسبز زاگرس احاطه شده است. مرکز این شهرستان شهر نهاوند است که از شهرهای تاریخی ایران است.
فهرست مندرجات |
گویش محلی
گویش مردم شهر نهاوند، نهاوندی و باقیمانده زبان های کهن ایران است امّا گویشهای مختلفی از جمله لری،فارسی، کردی، و لک در این منطقه تکلم میشود.
جمعیت
جمعیت این شهرستان ۱۸۴٫۱۳۷ نفر است و دارای ۴ بخش شامل: بخش مرکزی و خزل و زرین دشت و گیان و ۹ دهستان شامل: شعبان- طریق الاسلام- گاماسیاب- فضل - گرین - گیان - سراب - خرل شرقی - سلگی میباشد.
موقعیت جغرافیایی
شهرستان نهاوند با مساحتی در حدود ۱۴۶۰ کیلومتر مربع، با مختصات جغرافیایی ۳۴ درجه و ۱ دقیقه طول شرقی در جنوب غربی استان همدان، به فاصلهی ۴۴۰ کیلومتری جنوب غرب شهر تهران و ۱۶۰ کیلومتری جنوب شهر همدان واقع شده است . این شهرستان از شمال به شهرستان تویسرکان ، از شمال غرب و غرب به استان کرمانشاه، از جنوب و جنوب شرق به استان لرستان و از شرق به شهرستان ملایر محدود می گردد.
دشت نهاوند و ارتفاعات پیرامون آن (محدوده طبیعی نهاوند) یک حوضه بازاست. علاوه بر اینکهشبکههای جاری داخل این حوضه به خارج از آن زهکشی می شوند ، همچنین دارای جریانهای ورودی ازحوضههای مجاور نیز میباشد ، که عبارتاند از : رودخانهی خرم آباد ملایر و قُلقُل رود تویسرکان. هر دو رود ازشمال با برشی که در ارتفاعات شمالی نهاوند ایجاد کردهاند وارد دشت نهاوند شده و به رودخانهی گاماسیاب می پیوندند.
محدودهی طبیعی نهاوند با مساحتی در حدود ۳۸/۱۷۰۶ کیلومتر مربع ، دارای مختصات جغرافیایی ۳۳درجه و ۵۷ دقیقه تا ۳۴ درجه و ۲۷ دقیقه عرض شمالی و ۴۷ درجه و ۵۳ دقیقه تا ۴۸ درجه و ۳۷ دقیقه طولشرقی است . مرکز حوضه دارای مختصات جغرافیایی ۳۴ درجه و ۱۵ دقیقه عرض شمالی و ۴۸ درجه و ۱۵ دقیقهطول شرقی می باشد . ارتفاع شهر نهاوند از سطح دریا در حدود ۱۶۶۷ متر است . در سال ۱۳۶۹ بر اساس مصوبهی وزارت کشور دهستان خزل غربی از محدودهی سیاسی شهرستان نهاوند جدا و به محدودهی سیاسی شهرستان کنگاور الحاق گردید . بنابراین وسعت حوزهی سیاسی شهرستان نهاوند با جدا شدناین دهستان از آن کاهش یافته و محدودتر گردیده است .
آب و هوا و اقلیم
آب و هوای منطقهی نهاوند تحت تأثیر عرض جغرافیایی ، ارتفاع از سطح دریا ، جهت و امتداد کوهها و وزشبادهای محلی مختلف قراردارد . براساس آمار ، میانگین سالانهی دما در منطقه در حدود ۷٫۱۲+ درجه سانتیگراد است . سردترین ماه ، دی ماه با میانگین ۵٫۰- درجه سانتیگراد و گرمترین ماه ، تیرماه با میانگین ۶٫۲۵+ درجه سانتی گراد است . رژیم افزایش دما تقریباً دارای نوسان منطقی است به طوری که از دیماه تا تیرماه روند صعودی و افزایش دارد و از تیر به دی ماه بالعکس روند نزولی پیدا کرده و کاهش می یابد.
ابنیه تاریخی
قناتهای نهاوند
در سال ۱۳۲۸ آب شهر از چند رشته قنات و چشمه تامین میشود:
- ۱ - قنات قیصریه که دارای ۴ سنگ آب است و از قنوات قدیمی شهر بوده در قیصریه خرابه مظهر شده خانههای چهار باغ و راسته میرزا آقا را مشروب مینماید.
- ۲ - قنات چشمه عبدل که دارای یک سنگ آب است در علیای محله سادات مظهر شده قسمتی ازمحله سادات میرزا آقایی و چهار باغ را مشروب مینماید.
- ۳ - قنات پهلوان محمدصادق که فعلاً دارای یک سنگ آب است و قسمتی از محله چهارباغ را مشروب مینماید.
- ۴ - قنات گلشن در محله گلشن مظهر و آن محل را مشروب مینماید. علاوه بر اینها چند چشمه نیز به نام چشمه علی ، دو خواهران ، چاله اولاد و چشمه ملامحمد طاهر مورد استفادهاست .[۱]
حمام حاج آقا تراب
حمام حاجآقا تراب یکی از بناهای تاریخی شهرستان نهاوند است که در سال ۱۳۵۶ در فهرست آثار ملی ثبت شدهاست. این حمام با صرف هزینهای بالغ بر ۴۰۰ میلیون ریال به موزه مردمشناسی تبدیل شده و در روز جهانگردی افتتاح میشود. بگزارش البرز به نقل ازمیراث «محمود یاری» مسئول روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان همدان با اعلام خبر تبدیل شدن این حمام به موزه گفت: «با تفکیک دو بخش زنانه و مردانه و تزئین آنها با ماکتهای مجزا، در بخش مردانه مراسم شستشو به نمایش گذاشته شده و در بخش زنانه مراسم حنابندان یک عروس به تصویرکشیده شدهاست.» وی افزود: « با افتتاح این موزه در پنجم مهرماه (روز جهانگردی ) مردم نهاوند و گردشگران غیر بومی میتوانند بخشهای مهمی از زندگی مردم پیشین منطقه به همراه آداب و رسوم و لباسهای محلی را ببینند.» حمام حاج آقا تراب که در بافت قدیمی شهر نهاوند قرار دارد از دو بخش مردانه و زنانه تشکیل شدهاست. بنای این ساختمان مربوط به دوران قاجار بوده و یکی از معدود جاذبههای تاریخی و قابل بازدید در نهاوند است. تزئینات بین بنا شامل گج بری، کاشی کاری و نقاشی یکی از نبردهای شاهنامهاست. این حمام علاوه بر دو قسمت ماکتها حمام سرد و گرم، حجره شاه نشین و خزینه نیز دارد[۲]
معبد سلوکی (لائودیسه)
معبد «لااودیسه» در داخل شهر نهاوند که کتیبهای از «آنتیوکوس سوم» و نیز تعدادی مجسمه برنزی خدایان یونانی در این کاوش کشف گردید.[۳]
رودخانه گاماسیاب
رودخانه گاماسیاب اصلیترین رودخانه و زهکش طبیعی منطقه و همچنین ملایر و تویسرکان است . این رودخانه از چشمههای آهکی واقع در ۲۱ کیلومتری جنوب شرقی نهاوند از دامنههای شمالی ارتفاعاتگرین به نام سراب گاماسیاب سرچشمه می گیرد و پس از طی چند کیلومتر در نواحی کوهستانی وارد دشت می شود ودر وسط دشت نهاوند در جهت جنوب شرقی - شمال غربی جاری می شود.
کوه چهلنابالغان
کوه چل (چهل ) نابالغان با ارتفاع 4000 متر بلندترین کوه استان همدان و شهرستان نهاوند می باشد. در این کوه حداقل شش ماه از سال برف هست.
کوه آردشان
ارتفاعات شمالی نهاوند به موازات رشته کوههای زاگرس امتداد یافته که کوه آردشان با ارتفاع ۲۵۳۳ متر در شمال غربی شهر نهاوند و در دهستان طریق الاسلام واقع شده است.
- بخش مرکزی
- دهستان شعبان
- دهستان طریق الاسلام
- دهستان گاماسیاب
نقطه شهری: نهاوند
- بخش خزل
- دهستان خزل شرقى
- دهستان سلگى
نقطه شهری: فیروزان
- بخش زریندشت
- دهستان فضل
- دهستان گرین
نقطه شهری: برزول
- بخش گیان
- دهستان سراب
- دهستان گیان
نقطه شهری: گیان
روستاهای نهاوند
برخی از روستاهای شهرستان نهاوند عبارتند از: زرامين سفلي، تكه، شعبان، بيان، بابارستم، قلعه قباد، دره ابراهيم، قلعه، كله مار عليا، كله مار سفلی، قشلاق، فيازمان، جهان آباد، گل زرد، جعفرآباد، سفیدخانی، پاماسب، محمدآباد، دهنو علیا، دهنو سفلی، گرگ حیدر، علی حیدر، مرادآباد، كله خان، کوهانی و ده فول.
-جستارهای وابسته
-پیوند به بیرون
نقشه ماهواره ای نهاوند و روستاها
-منابع
- ↑ لغتنامه دهخدا، مدخل نهاوند
- ↑ سایت تبیان همدان
- ↑ علی حاکمی، «کتیبه بزرگ نهاوند»، در مجله باستانشناسی
- اطلس گیتاشناسی استانهای ایران، تهران ۱۳۸۳، ص ۱۹۱
 |
|
|---|---|
| مرکز | همدان |
| شهرستانها |
اسدآباد | بهار | تویسرکان | رزن | کبودرآهنگ | ملایر | نهاوند | همدان |
| شهرها |
ازندریان | اسدآباد | برزول | بهار | تویسرکان | جورقان | جوکار | دمق | رزن | زنگنه | سامن | سرکان | شیرینسو | صالحآباد | فامنین | فرسفج | فیروزان | قروه درجزین | قهاوند | کبودرآهنگ | گلتپه | گیان | لالجین | مریانج | ملایر | نهاوند | همدان |
| نقاط دیدنی |
گنجنامه | آتشکده نوشیجان | آرامگاه استر | آرامگاه باباطاهر | آرامگاه بوعلیسینا | امامزاده یحیی | پیست اسکی الوند | تالاب پیرسلیمان | تپه باستانی هگمتانه | سد اکباتان | سرآب گیان | غار علیصدر | گنبد حیقوق نبی | مجسمه شیر سنگی | مقبره باباپیره | موزه تاریخ طبیعی همدان |
| فهرست روستاهای استان همدان |
|
