علوم رایانه

Article on other languages:

• Rekenaarwetenskap
• Informatik
• Informatica
• معلوماتية
• Informática
• Информатика
• কম্পিউটার_বিজ্ঞান
• Urzhiataerezh
• Informatika
• Informàtica
• Informatika_(počítačová_věda)
• Infòrmatika
• Datalogi
• Informatik
• Επιστήμη_υπολογιστών
• Computer_science
• Komputiko
• Ciencias_de_la_computación
• Informaatika
• Informatika
• Tietojenkäsittelytiede
• Teldufrøði
• Informatique
• Informatiche
• Ynformatika
• Ríomheolaíocht
• Informática
• Sheanse_Coearrooagh
• מדעי_המחשב
• Računarstvo
• Enfòmatik
• Számítástechnika
• Informatica
• Ilmu_komputer
• Informatica
• Informatiko
• Tölvunarfræði
• Informatica
• ᑐᓴᐅᒪᖃᑦᑕᐅᑎᔾᔪᑎᓂᒃ_ᐊᐅᓚᑦᑎᔩᑦ/tusaumaqattautijjutinik_aulattijiit
• 計算機科学
• samske
• 전산학
• Informatica
• Informatika
• Informatik
• Informatica
• Kompiuterių_mokslas
• Datorzinātne
• Informatika
• Информатика
• കമ്പ്യൂട്ടര്‍_ശാസ്ത്രം
• Informatica
• Informatikk
• Informatica
• Informatyka
• Anformàtica
• Ciência_da_computação
• Informatică
• Информатика
• Nfurmàtica
• Computer_science
• Veda_o_počítačoch
• Računalništvo
• Informatika
• Datavetenskap
• கணினியியல்
• วิทยาการคอมพิวเตอร์
• Informatika
• Agham_pangkompyuter
• Bilişim_bilimi
• بیلگیسايار_مۈھەندیسلیغی
• Computer_Science
• Khoa_học_máy_tính
• Xibaarfeppal
• 计算机科学
• Informatics_(Ifitonileti)
• 计算机科学

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

علوم رایانه یا علوم کامپیوتر به مجموعهٔ فنون و رشته‌هایی گفته می‌شود که به زیر‌بناهای نظری، روش‌های طرّاحی و ساخت و چگونگی استفاده از رایانه می‌پردازند.

پیشینه

اگرچه آغاز ساخت رایانه‌های رقمی الکترونیک را می‌شود از اواخر دهه ۱۹۳۰ میلادی دانست، ریشه‌ها، مبادی و سر‌چشمه‌های دانش رایانه را باید در روش‎های محاسباتی کهن با تاریخ و سوابق هزاران ساله نشان گرفت. در بسیاری از روش‌های محاسباتی بابلیان الگوریتم‌هایی به‌ کار می‌رفته‌اند که هم‌اکنون نیز رایج‌اند. کتاب الجبر و مقابله خوارزمی پر از روش‌های محاسباتی الگوریتمی است و بی‌دلیل نیست که نام الگوریتم از نام خوارزمی گرفته شده است.

دانش رایانه به معنی امروزی آن احتمالاً از مطالعات چارلز ببیج و ایدا آگوستا، کنتس لاولیس شروع می‌شود. در سال ۱۹۰۰ آی‌بی‌ام ماشین‌هایی دارای پانچ کارد به فروش می‌رساند. این ماشین‌ها برای انجام یک کار یا زیرمجموعه‌ای از کارهای معین ساخته شده بودند. در طول دهه ۱۹۴۰ ماشین‌ حساب‌های بسیار قدرتمندی ساخته شدند و نام رایانه (کامپیوتر) به آنها اطلاق شد که جایگزین نمونه‌های انسانی خود شده بودند. زمانی که مشخص شد می توان از رایانه‌ها برای کارهایی غیر از محاسبات ریاضی استفاده کرد علم رایانه به تمام کارهای محاسباتی گسترش یافت. برای اولین بار در سال ۱۹۶۰ علوم رایانه بصورت یک رشتهٔ تحصیلی مستقل بوجود آمد و آن را با مدارک معتبر در دانشگاه ها ارائه نمودند. از زمانی که رایانه‌ها در دسترس عموم قرار گرفتند، برنامه‌های کاربردی مختلف ارائه شده برای آن‌ها، زمینه‌های جداگانه برای مطالعه گشته‌اند.

پیشرفت‌های بزرگ

با وجود عمر کم آن به عنوان یک رشتهٔ دانشگاهی علم رایانه کمک های اساسی به دانش و اجتماع نموده است که شامل موارد زیر است:

کاربردها در علم رایانه

• یک تعریف رسمی برای محاسبات و محاسبه پذیری و اثبات مسائلی که غیرقابل حل و سخت است.
• مفهوم زبان برنامه نویسی ابزاری برای بیان دقیق اطلاعات تحلیل پذیر در سطوح مختلف انتزاع است.

کاربردها خارج از علم رایانه

• موجب بوجود آمدن انقلاب دیجیتال شد که به عصر اطلاعات فعلی منجر شد.
• در رمزنگاری شکسته شدن کد انیگما کمکی اساسی برای پیروزی متفقین در جنگ جهانی دوم شده است.
• محاسبات علمی مطالعه پیشرفت ذهن و بررسی ژنوم انسانی در پروژه ژنوم انسانی را ممکن ساخت. پروژه‌های محاسبات توزیعی Folding@home امکان بررسی پروتئین ها را فراهم ساخت.

ارتباط با سایر رشته‌ها

علی‌رغم نام آن علم رایانه بیشتر در زمینه‌هایی غیر از علم رایانه به بررسی می پردازد. بدین دلیل نام‌های جایگزین دیگری برای آن پیشنهاد شده است. دانشمند دانمارکی پیتر ناور عبارت داده‌شناسی (Datalogy) را پیشنهاد نمود تا این حقیقت را که این رشته علمی بیشتر به داده‌ها و پردازش آن‌ها توجه دارد نه لزوما رایانه‌ها، روشن سازد. اولین موسسهٔ علمی که عبارت داده‌شناسی را بکار برد DIKU گروه داده‌شناسی در دانشگاه کپنهاگ بوده است که توسط پیتر ناور در سال ۱۹۶۹ به عنوان اولین گروه داده‌شناسی بنا گذاشته شد. این عبارت بیشتر در کشور اسکاندیناوی مورد استفاده قرار گرفته است. در اولین روزهای این علم در ارتباطات ACM نام‌های دیگری نیز برای دانشمندان این زمینه پیشنهاد شده بود مانند Turingineer و Turologist و Flowcharts-Man و Applied-Metamathematition و Applied Epistomologist. سه ماه بعد در این مجله عبارت Comptologist پیشنهاد شد و سال بعد عبارت Hypologist . اخیرا عبارت Computics نیز پیشنهاد شده است.

در حقیقت عبارت زیر از دانشمند معروف علم رایانه ادگار دایجکسترا نقل قول شده است: "علم رایانه به همان اندازه در مورد رایانه است که نجوم در مورد تلسکوپ." طراحی و بکارگیری رایانه و سیستم‌های رایانه‌ای معمولاً در محل بکارگیری رشته‌های دیگر است. برای مثال سخت افزار رایانه توسط مهندسین رایانه مورد بررسی قرار می گیرد و مطالعهٔ سیستم‌های رایانه ای تجاری و بکارگیری آن‌ها در رشته فن‌آوری اطلاعات و سیستم‌های اطلاعاتی است. گاهی علوم رایانه را به دلیل این که به اندازه کافی علمی نیست مورد انتقاد قرار می دهند که در این عبارت بیان شده است: "دانش به علم رایانه مانند هیدرودینامیک است به لوله‌کشی". این عبارت توسط استن کلی بوتل و دیگران بیان شده است. مطالعات در علم رایانه به سایر رشته‌ها نیز وارد شده است مانند هوش مصنوعی.