Article on other languages:
- Kirgisië
- Kirgisistan
- Kirguisistán
- قرغيزستان
- Kirguistán
- Qırğızıstan
- Ҡырғыҙстан
- Кыргызстан
- Киргизстан
- কিরগিজিস্তান
- কিরগিজিস্তান
- Kirgizstan
- Kirgistan
- Kirguizistan
- Kyrgyzstan
- Qırğızistan
- Kyrgyzstán
- Kirgistan
- Киргизи
- Kyrgyzstan
- Kirgisistan
- Kirgisistan
- Qırğızıstan
- Kirgiziska
- ކިރިގިސްތާން
- Κιργιζία
- Kyrgyzstan
- Kirgizio
- Kirguistán
- Kõrgõzstan
- Kirgizistan
- Kirgisia
- Kirghizistan
- Kirguizistan
- Kirgyzje
- An_Chirgeastáin
- Cirgiostàn
- Quirguicistán_-_Кыргыз_Республикасы
- Yn_Chyrgistaan
- Kit-ngí-kit-sṳ̂-thán
- קירגיזסטן
- Kirgistan
- Kirgizistan
- Kirgistan
- Kirgizisztán
- Ղրղզստան
- Kirghizistan
- Kirgizstan
- Kirgizistan
- Kirgizistan
- Kirgisistan
- Kirghizistan
- キルギス
- Kirgizstan
- ყირგიზეთი
- Kirgizistan
- Қырғызстан
- ಕಿರ್ಗಿಸ್ಥಾನ್
- 키르기스스탄
- Qirgizistan
- Кыргызстан
- Pow_Kyrgys
- Кыргызстан
- Chirgisia
- Kirgisistan
- Kirgizië
- Kirghizistan
- Kirgizija
- Kirgizstāna
- Киргистан
- കിര്ഗ്ഗിസ്ഥാന്
- किर्गिझस्तान
- Kyrgyzstan
- Quirguiztlālpan
- Kirgisien
- Kirgizië
- Kirgisistan
- Kirgisistan
- Kirgistan
- Quirguizstan
- Хъиргъиз
- Kyrgyzstan
- Kirgistan
- Kirghizistan
- قرغزستان
- Quirguistão
- Kirkisuyu
- Kârgâzstan
- Киргизия
- किरगिस्थान
- Кыргызстан
- ڪِرگزِستانُ
- Kirgisistan
- Kirgistan
- Kyrgyzstan
- Kirgizsko
- Kirgizistan
- Kirgistani
- Киргистан
- Kirgizistan
- Kirgizia
- Kirgistan
- கிர்கிஸ்தான்
- కిర్గిజిస్తాన్
- Қирғизистон
- ประเทศคีร์กีซสถาน
- Gyrgyzystan
- Kyrgyzstan
- Kırgızistan
- Киргизия
- Киргизстан
- کرغیزستان
- Qirgʻiziston
- Kyrgyzstan
- Kirgistän
- Kirguistan
- 吉尔吉斯斯坦
- Кыргызcтан
- קירגיזסטאן
- 吉尔吉斯斯坦
 |
del.icio.us |
 |
Digg |
 |
Furl |
 |
|
 |
Rojo |
| Add to OnlyWire |
|
|
در متن این مقاله از هیچ منبع و مأخذی نام برده نشدهاست. شما میتوانید با افزودن منابع بر طبق اصول اثباتپذیری و شیوهنامهٔ ارجاع به منابع، به ویکیپدیا کمک کنید. مطالب بیمنبع احتمالاً در آینده حذف خواهند شد. |
جمهوری قرقیزستان،(Киргизия, Кыргызстан) معروف به قرقیزستان، کشوری است در آسیای مرکزی. پایتخت آن بیشکک است. واژهی قرقیزستان از دو بخش "قرقیز" و "ستان" تشکیل شده است، که به معنای "سرزمین قرقیزها" است.
فهرست مندرجات |
نمایه
جمهوری قرقیزستان با ۱۹۸۵۰۰ کیلومتر مربع مساحت در قسمت شمال شرقی آسیای مرکزی واقع شدهاست. این کشور در شرق و جنوب شرقی با چین، در شمال با قزاقستان و در جنوب با تاجیکستان و از غرب با جمهوری ازبکستان همسایه و هم مرز است.
جمعیت این کشور ۵ میلیون و پایتخت آن شهر بیشکک است که جمعیت پایتخت ۲/۱ میلیون نفر میباشد.
این کشور شامل ۷ استان بنامهای چوی، ایسیق کول، نازین، تالاس، باتکن، اوش و جلال آباد است. زبان اصلی مردم روسی و قرقیزی، مذهب آنان اسلام، ۷۵ درصد مردم مسلمان و ۲۰ درصد آنان مسیحی و ۵ درصد آنان پیرو سایر ادیان میباشند.
به لحاظ موقعیت آب و هوایی، این کشور دارای آب و هوای معتدل کوهستانی، بهار و تابستان معتدل و زمستانی سرد است.
تاریخ
نوشتار اصلی: تاریخ قرقیزستان ریشه های فرهنگی قرقیزها را در بخشهای بالایی رودینی سی(سیبری) پیدا کرده اند.بنظر میرسد آنان در قرن دهم میلادی،به جایی که اکنون قرقیزستان نام دارد،مهاجرت کرده اند.ترکان سلجوقی و مغولها تاثیر زیادی بر فرهنگ این منطقه گذاشته اند.قرقیزها اسلام را از سلجوقیان و اسب سواری ماهرانه را از مغولها یاد گرفتند.هنوز هم سوارکاران چابکی در این کشور یافت میشود.
در اوایل سدهٔ ۱۹ میلادی، قرقیزستان تحت حکومت خانات خوقند (کاکند) درآمد. در سال ۱۸۷۶ قرقیزستان به امپراتوری روسیه ضمیمه شد.
پس از انقلاب اکتبر، در سال ۱۹۲۶، جمهوری قرقیزستان (جزئی از اتحاد جماهیر شوروی) تشکیل شد. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، در سال ۱۹۹۱، قرقیزستان به استقلال دست یافت.
سیاست
تا پیروزی کمونیستها در شوروی سابق،قرقیزستان بخشی از ترکستان روسیه بود.سپس در سال 1926 میلادی،یکی از جمهوری های اتحاد جماهیر شوروی شد.قرقیزستان پس از فروپاشی شوروی در سال 1991،مستقل شد و عسگر آقایف،رهبر حزب کمونیست قرقیزستان،به ریاست جمهوری این کشور رسید،آقایف از آغاز استقلال این کشور تا سال 2005 میلادی قدرت را بدست داشت و می خواست تا پایان عمر در مقام ریاست جمهوری باشد.از این رو،مردم پایتخت شورش کردند و به کاخ ریاست جمهوری و مجلس هجوم آوردند.به این ترتیب،عسگر آقایف به روسیه پناهنده شد و قورمان بیک باقیف به جای او به ریاست جمهوری رسید.
تقسیمات کشوری
قرقیزستان دارای ۷ استان (ولایت) است (شهر بیشکک بهطور مستقل اداره میشود):
جغرافیا
قرقیزستان با چین، تاجیکستان، ازبکستان و قزاقستان همسایهاست. قرقیزستان ۱۹۸،۵۰۰ کیلومتر مربع مساحت و ۵،۱۴۶،۰۰۰ تن جمعیت دارد (منبع: آمار سیا).
اقتصاد
مردم
۶۴٫۹ ٪ قرقیز، ۱۲٫۵ ٪ روس و ۱۳٫۸ ٪ ازبک هستند. اقلیتهای کوچک دیگری نیز از قبیل اوکراینیها و غیره نیز در قرقیزستان وجود دارند. (منبع: آمار سیا). 2.8 درصد اوکراینی، 2% تاتار، 1.1 % آلمانی و اقلیتهای کوچکی از قزاقها، آذربایجانیها، تاجیکها و اویغورها هم در این کشور زندگی می کنند. (کشورهای مستقل مشترک المنافع و جمهوریهای بالتیک، 1379، ص97) بنابر آمار سال 1999 درصد جمیت ازبکها از جمعیت روسها فزونی یافته است و ازبکهاا 13.8 % و روسها 12.5 % جمیت کل قرقیزستان رادر آن سال تشکیل می دادند. (اطلس جامع گیتاشناسی، 1386، ص90)
دین بنابر آمار سال 2000: 1. مسلمان (عمدتاً سنی): 60.8 % 2. بدون دین: 21.6 % 3. مسیحی: 10.4 % 4. بقیه: 7.2 %. (اطلس جامع گیتاشناسی، 1386، ص90)
بیش از 80 ملیت و قوم در قرقیزستان ساکنند. قرقیزها مخلوطی از نژادهای ترک و مغول بوده و احتمال می رود که مسکن اولیه آنای سیبری جنوبی باشد. آنان قرابت نژادی نزدیک با قزاقهای قزاقستان دارند و سابقاً که قزاقها را قرقیز می خواندند به ایشان قراقریز می گفتند. (کشورهای مستقل مشترک المنافع و جمهوریهای بالتیک، 1379، ص96 ـ 97)
فرهنگ
زبان قرقیزی: زبان قرقیزی به گروه زبانهای ترکی مرکزی تعلق دارد. این زبان دارای سه گویش شمالی، شرقی و جنوب غربی است. گویشهای جنوب غربی تا حد زیادی تحت تاثیر زیانهای ایرانی قرار گرفته. زبان ادبی جدید قرقیزی که در دوران حکومت شوروی توسعه یافته ترکیبی از ویژگیهای تمام گویشهای قرقیزی است. واژگان زبان قرقیزی عمدتاً مغولی بوده و همچنین تعدادی از لغات فارسی، عربی و روسی در این زبان وجود دارد. خط رایج سیریلی است که از سال 1940 م. جایگزین خط لاتین گردیده، قبل از آن تا سال 1928 خط عربی به کار می رفت و از سال 1928 تا 1940 خط لاتین به عنوان واسط میان عربی و سیریلی رایج شد. (کشورهای مستقل مشترک المنافع و جمهوریهای بالتیک، گیتاشناسی، 1378، ص97)
درصد باسوادی در قرقیزستان 98.7 درصد است. (CIA The World Factbook)
شناسه اینترنتی: kg
سایت دولت قرقیزستان: http://www.gov.kg
جستارهای وابسته
منابع
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||||||||
