مهندسی پلیمر

در متن این مقاله از هیچ منبع و مأخذی نام برده نشده‌است. شما می‌توانید با افزودن منابع بر طبق اصول اثبات‌پذیری و شیوه‌نامهٔ ارجاع به منابع، به ویکی‌پدیا کمک کنید. مطالب بی‌منبع احتمالاً در آینده حذف خواهند‌ شد.

رشته مهندسي پليمر نسبت به رشته‌هاي مهندسي ديگر تقريبا جوان است و شكوفايي آن از زمان جنگ جهاني دوم آغاز شده است. اما به دليل كاربرد روزافزون پليمر در صنايع مختلف، اين رشته به سرعت رشد كرده و امروزه جزو يكي از رشته‌هاي مهم كشورهاي صنعتي پيشرفته مي‌باشد.

هدف رشته مهندسي صنايع پليمر توليد كليه محصولات پليمري از قبيل لاستيك ، پلاستيك، الاستومر، چسب‌ها، رزين و ساير مواد مورد نياز صنعت است. براي مثال طراحي و توليد تاير ماشين در صنايع لاستيك، لوله‌هاي پلي‌اتيلن در صنايع پلاستيك و انواع فايبرگلاسها در كامپوزيت به ياري متخصصان مهندسي صنايع پليمر انجام مي‌گيرد یا حتی در اين رشته شكل‌دهي رزين‌ها نيز مطرح است كه براي مثال مي‌توان به ساخت ملامين اشاره كرد.حتي كيسه هاي پلاستيكي و روكش ظروف نچسب ( تفلون ) از مواد پلیمری می باشند. در واقع در رشته مهندسي صنايع پليمر هر آنچه كه به اين مواد بر مي‌گردد، مورد مطالعه و بررسي قرار می گیرد. البته پليمرها فقط كاربرد صنعتي ندارند بلكه كاربرد پزشكي نيز دارند. مثلا اگر كشكك زانوي يك نفر آسيب ببيند و ترميم آن امكان‌پذير نباشد، شبيه به همان كشكك زانو را با مواد پليمري درست مي‌كنند و بر روي زانو قرار مي‌دهند و يا دندان مصنوعي و لنزهاي چشمي همه از مواد پليمري ساخته مي‌شوند كه به اين مواد پليمري «پليمرهاي زيستي» مي‌گويند.

فرصت های شغلی:

در صنعت پوشاك پليمرها در توليد پاپوش‌ها ،‌تن‌پوشها و كف‌پوشها بسيار موثر هستند. در صنايع حمل و نقل زميني (خودروسازي، قطار و ... ) ، هوايي ( هواپيما و بالگرد) و دريايي (كشتي‌ها و ...)‌ پليمرها حضوري چشمگير دارند، و بالاخره در صنايع نظامي ، پزشكي ، كشاورزي و بسته‌بندي كاربرد مواد پليمري بسيار گسترده است.بدر صنعت پوشاك نيز پليمرها در توليد پاپوش‌ها ،‌تن‌پوشها و كف‌پوشها بسيار موثر هستند. در صنايع حمل و نقل زميني (خودروسازي، قطار و ... ) ، هوايي ( هواپيما و بالگرد) و دريايي (كشتي‌ها و ...)‌ پليمرها حضوري چشمگير دارند، و بالاخره در صنايع نظامي ، پزشكي ، كشاورزي و بسته‌بندي كاربرد مواد پليمري بسيار گسترده است. باتوجه به كاربرد وسيع پليمرها در صنايع، فارغ‌التحصيلان اين رشته توانايي‌هاي كافي در زمينه‌هاي ايجاد و برنامه‌ريزي واحدهاي توليدي تبديل پليمر خام به مواد مصرفي و اشتغال در مجتمع‌هاي بزرگ توليد پليمر خواهند داشت.

دروس تخصصي مهندسی پلیمر- صنايع پليمر: 

از دروس اصلي مهندسي پليمر مي‌توان از موازنه انرژي و مواد، مكانيك سيالات، انتقال جرم و حرارت، شيمي و سينتيك پليمريزاسيون، فرآيندهاي پليمريزاسيون، مهندسي پلاستيك ، تكنولوژي الياف مصنوعي و تكنولوژي كامپوزيت‌ها نام برد.

ژئولوژي پليمرها : سيالات از جهت خواص و عكس العمل در برابر نيروي وارد به آنها به گروه تقسيم مي شوند گروه اول سيالات نيوتني ناميده مي شوند و گروه دوم سيالات غير نيوتني نام دارند . درس مكانيك سيالات ، روابط خواص سيالات نيوتني را بررسي مي كند . از آن رو كه پليمر ها جز سيالات غير نيوتني هستند در درس رئولوژي روابط خواص سيالات غير نيوتني از جمله پليمر ها مورد بررسي قرار مي گيرد .

مهندسي الاستومر : برخي از مواد در اثر نيروي وارد به آنها تغيير شكل داده پس از برداشتن نيرو مجددا به حالت اوليه خود بر مي گردند به اين مواد الاستومر يا لاستيك مي گوييم برخش عمده اي از مواد پليمري داراي خاصيت الاستومري هستند كه از جمله آنها مي توان به تايرهاي اتومبيل واشرهاي لاستيكي و لرزه گيرهاي اتومبيل اشاره كرد مهندسين پليمر با گذراندن اين درس ضمن آشنا شدن با اين گونه مواد با نحوه طراحي فرمولاسيون و تركيب صحيح لاستيكها همچنين با فرآيندهاي ساخت ، پخت و شكل دهي الاستومر ها آشنا مي شوند .

مهندسي پلاستيك : در مقابل لاستيكها گونه ديگري از مواد پليمري وجود دارند كه بر اثر اعمال نيرو تغيير شكل مي دهند و اگر ميزان نيروي وارد شده بيش از حد مقاومت آنها باشد ديگر با حذف نيرو به حالت اوليه خود باز نمي گردند . به اين مواد پلاستيك مي گويند . انواع مواد پلاستيكي را مي توانيم در اطراف خود مشاهده كنيم . در اين درس دانشجويان ضمن اشنايي با اين مواد و خواص آنها با نحوه تهيه پخت پلاستيكها آشنا مي شوند .

تكنولوژي كامپوزيتها : گاهي پليمر ها به تنهايي خواص مطول را براي هدف مورد نظر ندارند . در اين گونه مواقع با اضافه كردن مواد خاصي شرايط مطلوب حاصل مي شود كامپوزيتها موادي هستند كه از تركيب فيزيكي يك يا چند ماده به پليمر ها حاصل مي گردند . از اين گونه مواد مي توان به فايبر گلاسها اشاره كرد در اين درس دانشجويان با انواع كامپوزيتها روشهاي ساخت و خواص فيزيكي و مكانيكي آنها آشنا مي شوند .

تكنولوژي و خواص فيزيكي الياف : الياف كه عمدتا به صورت مصنوعي ساخته مي شوند گاهي داراي منابع طبيعي بوده از الياف طبيعي ساخته مي شوند و گاهي از مواد شيميايي به دست مي آيند . در اين درس دانشجويان ضمن آشنايي با انواع الياف پليمري خواص و نحوه ساخت آنها را نيز فرا مي گيرند .

لازم به ذکر است رشته مهندسي شيمي تا حدودي واحدهاي مشترك با اين رشته دارد.

گفتنی است نباید رشته مهندسی پلیمر- صنایع پلیمر را که در دفترچه راهنمای آزمون ورودی تحصیلات تکمیلی با کد 1286 مشخص گردیده است، با مهندسی پلیمر- صنایع رنگ کد1255 که آن هم جزو رشته های شناور است یک رشته با دو گرایش مختلف دانست، زیرا مواد امتحانی این دو رشته با یکدیگر متفاوت است و در فرصت های بعدی به معرفی رشته مهندسی پلیمر- صنایع رنگ خواهیم پرداخت.

مواد امتحانی و ضرایب دروس در رشته مهندسی پلیمر- صنایع پلیمر:

1) زبان عمومی و تخصصی با ضریب1

2) شیمی پلیمر(شیمی پلیمر، اصول مهندسی پلیمریزاسیون) با ضریب2

3) ریاضیات مهندسی با ضریب 3

4) تکنولوژی پلیمر(الاستومر، پلاستیک، کامپوزیت) با ضریب2

5) شیمی فیزیک پلیمرها خواص فیزیکی و مکانیکی پلیمرها با ضریب2

6) پدیده های انتقال(رئولوژی، انتقال حرارت، انتقال جرم) با ضریب2

7) کنترل فرآیندهای پلیمری با ضریب2

8) مکانیک سیالات با ضریب2