کالدونیای جدید

کالدونیای جدید در نقشه اقیانوسیه

کالِدونیای جدید یا نیوکالدونیا (به فرانسوی: Nouvelle-Calédonie) (نام‌های عامیانه: Kanaky و Le caillou) مجموعه‌ای از جزایر تحت حاکمیت فرانسه (از ۱۸۵۳) در اقیانوس آرام است. این جزایر در محدوده ملانزی در جنوب غربی اقیانوس آرام قرار دارند.

مساحت نیوکالدونیا که از یک جزیره اصلی و تعداد جزیره کوچک تشکیل یافته ۱۸٬۵۷۵ کیلومتر مربع (تقریبا نصف تایوان) است و برآورد رسمی ژانویه ۲۰۰۷ جمعیت آن را ۲۴۰ هزار نفر تخمین زده است.

بزرگترین شهر و مرکز نیوکالدونیا نومئا است که دبیرخانه سازمان منطقه‌ای جامعه اقیانوسیه نیز در آن قرار دارد. کد تلفنی نیوکالدونیا ۰۰۶۸۳ و پسوند اینترنتی آن nc است.

نیوکالدونیا در سال ۱۹۸۶ در فهرست مناطق غیر خودمختار سازمان ملل قرار گرفت. با توجه به اختلاف نظر در مورد باقی ماندن این جزیره در حکومت فرانسه یا استقلال آن احتمالا پس از سال ۲۰۱۴ یک همه‌پرسی در این مورد برگزار خواهد شد.

نام

کالدونیا نام سرزمین اسکاتلند در زبان لاتین است. جیمز کوک دریانورد انگلیسی در سال ۱۷۷۴ وقتی برای نخستین بار جزیره اصلی نیوکالدونیا را دید، این نام را به آن داد، چرا که تپه‌های آن او را به یاد کوه‌های اسکاتلند می‌انداخت. او جزیره‌ای‌ که در شمال آن قرار داشت (وانواتو کنونی) را نیز با توجه به جزیره‌ای که در شمال اسکاتلند قرار دارد؛ «نیو هبراید» نامید^[۱] کاناکی (Kanaky) نام دیگر این جزیره است که در فرانسوی، انگلیسی و زبان‌های محلی و به‌ویژه توسط ملی گرایان ملانزی به‌کار می‌رود. این کلمه در زبان‌های پولینزی به معنی «انسان» یا «مردم» است.

تاریخ

ملانزی‌های بومی این سرزمین از نسل مردمان ساکن جزیره گینه نو هستند که از ۵۰ هزار سال پیش به این جزایر کوچیدند^[۲].

در حدود ۱۵۰۰ سال پیش مردمان ملانزی ساکن جزایر شمال نیوکالدونیا؛ موسوم به لاپیتا به این جزایر آمدند. آن‌ها دریانوردانی ماهر بودند که از کشاورزی نیز آگاهی داشتند و بر منطقه بزرگی در اقیانوس آرام تأثیر گذاشته‌اند. از قرن یازدهم میلادی پولینزی‌ها هم به این جزیره آمده و با اهالی آن آمیختند. جیمز کوک در سال ۱۷۷۴ نخستین اروپایی بود که نیوکالدونیا را دید. نیوکالدونیا در سال ۱۸۵۳ مستعمره فرانسه شد و مهاجرت به آن نیز از نیمه دوم قرن نوزدهم آغاز شد.

جمعیت

بر اساس سرشماری رسمی سال ۱۹۹۶ بومیان پولینزی (کاناک) این جزیره ۴۴/۶٪ از جمعیت آن را تشکیل می‌دهند^[۳]. ساکنان دیگر این جزیره نیز مردمانی هستند که در ۱۵۰ سال اخیر به آن کوچیده‌اند:

• اروپائی‌ها: ۳۵/۴٪ (بیشتر فرانسوی، به همراه اقلیت‌های آلمانی، بریتانیایی و ایتالیایی)

• پولینزی‌های والیسی و تاهیتی: ۱۱/۸٪

• اندونزیائی‌ها: ۲/۶٪

• ویتنامی‌ها: ۱/۴٪

• نی-وانواتوئی‌ها: ۱/۲٪

• اقلیت‌های دیگر: ۳/۹٪ (فیلیپینو‌ها، مالاباری‌ها، هندی ها، تامیل‌ها، سری‌لانکائی‌ها، بنگال‌ها، چینی‌ها، ژاپنی‌ها، اهالی هند غربی (بیشتر هائیتی)، اهالی فیجی و اعراب و آفریقایی‌ها)

شاخص‌های بهداشتی و جمعیتی

بیشتر این شاخص‌ها مربوط به سال ۲۰۰۵ می‌شوند:

• رشد جمعیت: ۱/۸۴٪ ، (بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۶: ۱/۹۱٪)
• نرخ زاد و ولد: ۱۷/۲ در ۱۰۰ هزار
• نرخ مرگ و میر: ۴/۹ در ۱۰۰ هزار

• میانگین باروری: ۲/۲۰ زایمان برای هر زن
• مرگ و میر کودکان زیر یک‌سال: ۷/۵۷ در ۱۰۰ هزار

• نرخ مهاجرت: ۵/۶۲+ در ۱۰۰ هزار

• امید به زندگی: ۷۵/۲ سال
• مردان: ۷۱/۹ سال
• زنان: ۷۸/۶ سال

زبان

همانند سایر مناطق فرانسه در نیوکالدونیا نیز فرانسوی زبان رسمی است. ۹۷٪ مردم بالای ۱۴ سال جزایر نیوکالدونیا قادر به خواندن، نوشتن و صحبت کردن به فرانسه هستند^[۴]. ۳۷/۱٪ از مردم بالای ۱۴ سال نیز می‌توانند به یکی از ۲۸ زبان محلی این جزایر صحبت کنند^[۵].

اقتصاد

در سال ۲۰۰۳ درآمد سرانه مردم نیوکالدونیا با توجه به قدرت خرید آن‌ها حدود ۱۴۸۰۰ دلار بوده‌است.

مذهب

حدود ۹۰٪ اهالی نیوکالدونیا مسیحی هستند. دوسوم آن‌ها پیرو آئین پروتستان و یک‌سوم کاتولیک هستند.

ورزش

راگبی ۱۳ نفره ورزش ملی نیوکالدونیا است. در سال ۲۰۰۳ باشگاهها و فدراسیون راگبی ۱۵ نفره این جزیره، از اتحادیه راگبی جدا و به لیگ راگبی پیوستند و در نتیجه راگبی لیگ مهمترین رشته ورزشی در این جزیره شد.

تیم ملی فوتبال نیوکالدونیا نیز در مسابقات بین‌المللی فوتبال قاره اقیانوسیه شرکت می‌کند.

در ویکی‌انبار منابعی در رابطه با

کالدونیای جدید

موجود است.

پانویس‌ها

1. ↑ Ron Adams, "History (from Vanuatu)", Encyclopædia Britannica, 2006
2. ↑ Dunn, Michael, Angela Terrill, Ger Reesink, Robert A. Foley, Stephen C. Levinson (2005). Structural Phylogenetics and the Reconstruction of Ancient Language History. Science 309: 2072-2075. doi:10.1126/science.1114615
3. ↑ Institut de la statistique et des études économiques de Nouvelle-Calédonie (ISEE). Population totale, selon la communauté par commune et Province de résidence (XLS)
4. ↑ ) INSEE, Government of France. P9-1 - Population de 14 ans et plus selon la connaissance du français, le sexe, par commune, "zone" et par province de résidence (XLS)
5. ↑ INSEE, Government of France. P10-1 - Population de 14 ans et plus selon la connaissance d'une langue mélanésienne et le sexe , par commune, "zone" et par province de résidence (XLS)

‎

پیوند به بیرون

فرانسوی

• وب‌گاه رسمی
• وب‌گاه اندمیا "پراکندگی زیستی" نیوکالدونیا
• مقایسه وضعیت گذشته و امروز مناطق آن سوی آب فرانسه
• وب‌گاه گردشگری در نیوکالدونیا

انگلیسی

• اطلاعات عمومی در مورد استان‌ها و شهرها
• نیوکالدونیا در وب‌گاه سیاره تنها